ZUS renta socjalna

Co to jest renta socjalna ZUS?

Renta socjalna to rodzaj świadczenia, które przysługuje osobom niezdolnym do pracy. Świadczenie mogą otrzymać osoby które spełniają poniższe warunki:

• osoba ubiegająca się o świadczenie ukończyła 18 lat, lub jest kobietą która wyszła za mąż po ukończeniu 16 roku życia
• lekarz orzecznik ZUS stwierdził, że osoba jest całkowicie niezdolna do pracy z przyczyn związanych z naruszeniem sprawności organizmu, które powstało:
  • Przed ukończeniem 18 roku życia
  • W trakcie nauki w szkole przed ukończeniem 25 roku życia lub w trakcie kształcenia w szkole doktorskiej lub prowadzenia studiów

Renta socjalna ZUS – wnioski i dokumenty

Aby skorzystać z renty socjalnej, należy złożyć:

• wniosek o rentę socjalną
• zaświadczenie ze szkoły bądź uczelni,
• zaświadczenie o stanie zdrowia OL-9 wystawione nie wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku,
• dokumentację medyczną, która potwierdzi stan zdrowia,
• oświadczenie czy jesteś właścicielem lub współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, którego powierzchnia przekracza 5 hektarów
• zaświadczenie o zawarciu umowy oraz kwocie osiąganego przychodu

Wniosek można złożyć osobiście, lub może to zrobić: opiekun prawny, przedstawiciel ustawowy, opiekun faktyczny, osoba, która otrzyma od wnioskodawcy pisemne pełnomocnictwo. Jeżeli przez zły stan zdrowia nie można podróżować, lekarz orzecznik ZUS przebada interesanta w miejscu zamieszkania.

O czym należy informować ZUS?

W związku z pobieraniem renty socjalnej, na świadczeniobiorcę spadają dodatkowe obowiązki względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Urząd należy informować o:

• podejmowaniu zatrudnienia
• osiągniętej wysokości przychodu
• każdej zmianie danych adresowych i osobistych na wniosku EZP
• trafieniu do aresztu lub zakładu karnego
• fakcie stania się właścicielem gospodarstwa rolnego

Posiadając źródło dochodu, trzeba zgłosić ten fakt do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na formularzu EROP.

Po zakończeniu roku kalendarzowego, należy dostarczyć także zaświadczenie o wysokości przychodu za ubiegły rok i oświadczenie o podstawie wymiaru składki (jeżeli prowadzi się pozarolniczą działalność).

Jak długo obowiązuje renta socjalna?

Wyróżnia się dwa okresy na które przydziela się rentę socjalną ZUS:

• na stałe, w przypadku gdy całkowita niezdolność do pracy jest trwała
• na czas określony, w przypadku gdy niezdolność do pracy jest chwilowa 

Jeżeli po upływie określonego czasu nadal występują okoliczności upoważniające do odbioru świadczenia, można przedłożyć wniosek o przedłużenie renty socjalnej ZUS. Wykorzystuje się w tym celu formularz ERN-P. Jeżeli decyzja lekarza orzecznika potwierdzi dalszy brak zdolności do podjęcia pracy, renta socjalna zostanie przedłużona.

Ile wynosi renta socjalna?

Wysokość renty socjalnej zmienia się każdego roku. Minimalna wartość świadczenia wynosi w 2022 roku 1 338,44 zł. Trzeba pamiętać, że obiegając się o rentę socjalną i będąc jednocześnie uprawnionym do renty rodzinnej, której wysokość nie przekracza 200% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, można pobierać dwa świadczenia w tym samym czasie.

Łączna wartość renty socjalnej i rodzinnej także nie może przekraczać 200% kwoty najniższej możliwej do uzyskania renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Jeżeli dojdzie do sytuacji, w której ten próg zostanie przekroczony, obniżona zostanie wysokość renty socjalnej. Obniżona renta socjalna nie może być jednak niższa niż 10% kwoty najniższej renty.

Od 1 stycznia 2022 wszedł w życie nowy przepis związany ze świadczeniem. Posiadając prawo do renty socjalnej i osiągając przychód z działalności, która podlega pod obowiązek ubezpieczeń społecznych, to prawo do renty zostanie zawieszone lub zmniejszone. 

Wpływ dochodu na wysokość i prawo do renty socjalnej

Ile można dorobić do renty socjalnej? Wszystko zależy od osiąganego dochodu.

• Jeżeli dochód jest niższy niż 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, to renta nie zostanie obniżona.
• W przypadku gdy dochód jest wyższy niż 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy i nie przekracza 130% tego wynagrodzenia, to renta zostanie zmniejszona o kwotę przekroczenia
• Jeżeli dochód jest wyższy niż 130% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego za kwartał kalendarzowy, to renta socjalna zostanie zawieszona. 

Jakie źródła przychodu mają wpływ na wysokość renty socjalnej?

Pod uwagę brany jest przychód osiągany:

• z pracy na podstawie stosunku pracy
• z pracy na umowie zleceniu
• z pracy na umowie agencyjnej
• z działalności pozarolniczej
• z zasiłków chorobowych, macierzyńskich i opiekuńczych
• z wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy
• ze świadczenia rehabilitacyjnego
• z tytułu służby w Wojsku Polskim i Policji

Pod uwagę nie bierze się więc na przykład dochodu z tytułu umowy najmu, podnajmu i dzierżawy oraz im podobnych, opodatkowanych na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Przychód uważa się za osiągnięty w tym okresie, w tym którym został wypłacony.

Wniosek o rentę socjalną ZUS

Jakie dokumenty są potrzebne aby uzyskać rentę socjalną z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych? Starając się o rentę socjalną, trzeba dostarczyć do ZUS:

• wniosek o rentę socjalną
• zaświadczenie z uczelni lub szkoły potwierdzające okres nauki
• zaświadczenie o stanie zdrowia OL-9 uzupełnione przez uprawnionego lekarza 
• dokumentację medyczną potwierdzającą stan zdrowia 
• dokumenty przygotowane przez pracodawcę (dla osób zatrudnionych)
• oświadczenie osoby która stara się o rentę socjalną na temat tego, czy jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni więcej niż 5 hektarów

Dokumenty składa w odpowiedniej dla miejsca zamieszkania placówce ZUS lub w formie elektronicznej przez PUE. Istnieje także możliwość przesłania dokumentów pocztą. Adresy placówek ZUS są powszechnie dostępne w serwisach informacyjnych o Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

Kto może złożyć wniosek w sprawie renty?

Sprawę można rozwiązać osobiście, z pomocą przedstawiciela ustawowego, pracownika pomocy społecznej, opiekuna prawnego lub faktycznego albo pełnomocnika. 

Rozliczenie renty socjalnej

Renta socjalna rozliczana jest po upływie roku kalendarzowego. Świadczenie może być rozliczane rocznie lub miesięcznie. W sytuacji gdy w zaświadczeniu będą wykazane kwoty przychodu uzyskane w poszczególnych miesiącach, to renta socjalna zostanie rozliczona w obydwu wariantach, czyli rocznie oraz miesięcznie i ZUS dokona wyboru wariantu korzystniejszego dla indywidualnej sytuacji świadczeniobiorcy. Jeżeli w zaświadczeniu będzie wykazana łączna kwota przychodu osiągniętego w minionym roku kalendarzowym, to renta socjalna zostanie rozliczona tylko rocznie.

W razie wystąpienia jakichkolwiek komplikacji związanych z rentą socjalną ZUS, warto skonsultować się Infolinią Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. 

Podstawa prawna

(Dz.U. z 2020 r. poz. 1300, z późn.zm.) art. 10 ustawy z dnia 27 czerwca 2008 r. o rencie socjalnej

(Dz.U. z 2022 r. poz. 504) art. 104-106 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(Dz. U. z 2021 r. poz. 1621) art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw

Źródła

https://www.zus.pl/swiadczenia/renty/renta-socjalna