Najważniejsze zmiany w ZUS w 2026 roku – przegląd

Zebraliśmy najważniejsze zmiany w ZUS w 2026 roku: od kiedy obowiązują, kogo dotyczą i co możesz zrobić. Stan na 7.10.2026.

Emerytury i renty od 1 marca 2026 r. wyższe o 5,3%

Od 1 marca 2026 r. emerytury, renty i dodatki wzrosły o 5,3%. Najniższa emerytura, renta rodzinna i renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wynoszą od 1 marca 2026 r. 1978,49 zł brutto. Do tej kwoty ZUS podwyższa emeryturę tylko wtedy, gdy masz co najmniej 20 lat (kobiety) lub 25 lat (mężczyźni) okresów składkowych i nieskładkowych. Przy krótszym okresie emerytura może być niższa. Nową kwotę sprawdzisz w decyzji waloryzacyjnej albo po zalogowaniu do eZUS.

Czternastka 2026 już wypłacona

ZUS wypłacił czternastkę we wrześniu, bez wniosku, a osobom na świadczeniu przedemerytalnym 1 października. Pełna kwota to 1978,49 zł brutto (przed składką zdrowotną i podatkiem) przy świadczeniu do 2900 zł brutto. Powyżej progu działa zasada „złotówka za złotówkę”, a kwot poniżej 50 zł ZUS nie wypłaca, więc przy świadczeniu powyżej 4828,49 zł brutto czternastki nie ma.

Renta wdowia: dziś 15%, od 2027 r. 25%

Renta wdowia to jedno świadczenie w całości i 15% drugiego, a od 1 stycznia 2027 r. 25%. Suma nie może przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury (od 1 marca 2026 r. 5935,47 zł brutto). Warunki: wiek 60 lat (kobieta) lub 65 lat (mężczyzna), wspólność małżeńska do śmierci małżonka, prawo do renty rodzinnej nabyte po ukończeniu 55 lat (kobieta) lub 60 lat (mężczyzna) i brak nowego małżeństwa. Jeśli spełniasz warunki, złóż wniosek w ZUS.

Zasiłek pogrzebowy do 7000 zł

Od 1 stycznia 2026 r. zasiłek pogrzebowy wynosi 7000 zł zamiast 4000 zł. Liczy się data śmierci: przy zgonie do 31 grudnia 2025 r. przysługuje 4000 zł. Pełną kwotę dostaje członek rodziny, który pokrył koszty pogrzebu, a inne osoby i podmioty (np. pracodawca, gmina) zwrot udokumentowanych kosztów, najwyżej 7000 zł. Wniosek składasz na nowym druku ZUS Z-12 (zobacz formularze ZUS). Może go złożyć zakład pogrzebowy: na podstawie twojego upoważnienia zasiłek trafi na jego konto.

Koniec pism przez ePUAP

Od 1 stycznia 2026 r. pismo wysłane do ZUS przez ePUAP nie jest skutecznie doręczone. Przejściowo ZUS jeszcze je rozpatrywał, ale od 12 marca 2026 r. już tego nie robi, więc takim pismem nie dotrzymasz terminu. Używaj eZUS, e-Doręczeń albo poczty.

eZUS i mZUS dla Płatnika

Od 30 marca 2026 r. wszyscy płatnicy mają nowe konto płatnika w eZUS. Od 14 kwietnia 2026 r. działa aplikacja mZUS dla Płatnika: saldo, e-ZLA pracowników, wniosek o zaświadczenie o niezaleganiu, e-wizyty. Od października 2026 r. zapłacisz w niej składki przelewem (0,55 zł za przelew). To inna aplikacja niż mZUS dla klientów indywidualnych.

L4: nowe definicje pracy i zasady kontroli od 13 kwietnia 2026 r.

Przepisy doprecyzowały, co jest pracą zarobkową i aktywnością niezgodną z celem zwolnienia. Tak jak wcześniej, jeśli na L4 pracujesz zarobkowo albo utrudniasz leczenie, możesz stracić zasiłek za cały okres zwolnienia. Wyjątkiem są czynności incydentalne wymuszone istotnymi okolicznościami, ale polecenie pracodawcy do nich nie należy. Zwykłe codzienne czynności są dozwolone. Od 1 lipca 2026 r. wniosek o zasiłek złożysz pracodawcy także elektronicznie, np. jako skan, jeśli to on wypłaca zasiłek.

Składki przedsiębiorców w 2026 r.

Pełne składki społeczne razem z Funduszem Pracy i Funduszem Solidarnościowym wynoszą 1926,76 zł z dobrowolnym chorobowym albo 1788,29 zł bez niego. Preferencyjny ZUS (pierwsze 24 miesiące) to 456,18 zł albo 420,86 zł. Przy stopie wypadkowej 1,67%. Mały ZUS plus może przysługiwać przez 36 miesięcy w każdym okresie 60 miesięcy, jeśli spełniasz warunki i zgłosisz się w terminie. Minimalna składka zdrowotna na skali i liniowym to 432,54 zł, a na ryczałcie 498,35 zł, 830,58 zł albo 1495,04 zł, zależnie od przychodu. Więcej w dziale składki ZUS.

Wakacje składkowe: ostatni wniosek do 30 listopada

Raz w roku możesz wybrać miesiąc bez własnych składek społecznych, jeśli spełniasz warunki, m.in. w miesiącu przed złożeniem wniosku zgłaszasz do ubezpieczeń najwyżej 10 osób, łącznie z sobą. Wniosek RWS (od 26 czerwca w wersji 3.0) składasz w eZUS w miesiącu przed zwolnieniem. Jeśli nie korzystasz jeszcze z ulgi w 2026 r., na grudzień złóż go do 30 listopada 2026 r. Zwolnienie nie obejmuje składki zdrowotnej.

Staż pracy z umów zleceń i działalności

Od 1 maja 2026 r. wszyscy pracodawcy, także prywatni, doliczają do stażu pracy m.in. zlecenia i działalność gospodarczą. Wpływa to na urlop, dodatki stażowe i nagrody jubileuszowe. Wniosek USP składasz w eZUS, a ZUS ma 7 dni na wydanie zaświadczenia. Jeśli 1 maja 2026 r. pracujesz w firmie prywatnej, na udokumentowanie tych okresów masz czas do 1 maja 2028 r. Zmiana nie wpływa na emeryturę.

Uwaga na oszustów

ZUS nie wysyła SMS-ów z linkami i nie prosi o hasła ani dane karty. Podejrzany SMS przekaż na bezpłatny numer 8080.

Co zrobić teraz – lista kontrolna

• Sprawdź w eZUS decyzje o waloryzacji i czternastce.
• Masz za sobą zlecenia lub działalność? Złóż wniosek USP i przekaż zaświadczenie pracodawcy.
• Chcesz wakacji składkowych w grudniu? Złóż RWS do 30 listopada 2026 r.
• W razie wątpliwości zadzwoń na infolinię ZUS 22 560 16 00 (pn–pt 7:00–18:00) albo umów e-wizytę.

Źródła i aktualność

Zus-info.pl jest niezależnym portalem, nie stroną ZUS. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej ani decyzji ZUS. Źródła: komunikaty ZUS (waloryzacja 13.02 i 17.02.2026, czternastka 17.08 i 25.09.2026, renta wdowia 12.08.2026, zasiłek pogrzebowy 29.12 i 31.12.2025, ePUAP 16.03.2026, konto płatnika 30.03.2026, mZUS dla Płatnika 1.10.2026, L4 10.04.2026, wnioski o zasiłki 1.07.2026, składki 30.12.2025, składka zdrowotna 2.02.2026, RWS 26.06.2026, staż pracy 30.04.2026, SMS 8080 17.06.2026), Monitor Polski 2026 poz. 117 i 202 oraz forsal.pl, podatki.biz, rp.pl, infor.pl, kadry.infor.pl i ksiegowosc.infor.pl.